نمایش جزییات خبر
۱۶ تیر ۱۳۹۸ ۱۶:۲۷

در نشست ارزش‌ها و نگرش‌های زنان ایران مطرح شد؛ از فعالیت‌های اجتماعی زن در خانواده حمایت ‌می‌شود، اما در رسانه‌ها منعکس نمی‌شود

نشست تخصصی «ارزش‌ها و نگرش‌های زنان ایرانی» با سخنرانی رضا عظیمی (جامعه‌شناس)، مریم نصر اصفهانی (عضو هیأت‌علمی پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات‌فرهنگی) و نیره توکلی (عضو انجمن جامعه‌شناسی و پژوهشگر ارتباطات)، شنبه ۱۵ تیرماه ۱۳۹۸ در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد.
در نشست ارزش‌ها و نگرش‌های زنان ایران مطرح شد؛ از فعالیت‌های اجتماعی زن در خانواده حمایت ‌می‌شود، اما در رسانه‌ها منعکس نمی‌شود

به گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به نقل از پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، در ابتدای این برنامه، عظیمی به «پیمایش ارزش‌ها و نگرش‌ها» و جزئیات آن پرداخت و اظهار داشت: بحث درمورد ارزش‌های جنسیتی در پیمایش‌هایی انجام شده که ازجمله پیمایش‌هایی که سندیت پیدا کرده، «پیمایش ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان» است که با سه موج صورت گرفته است. موج اول آن در سال ۷۹، موج دوم در سال ۸۲ و موج سوم در سال 94. وی افزود: بررسی «خانواده» و «برابری جنسیتی»، دو مقوله بسیار مهم در این پیمایش هستند و برای ما مهم بود که بدانیم ارزش‌های جنسیتی چه تطوراتی را طی کرده است. اما این پیمایش، دچار ضعف‌های نظری و روشی است. ازجمله اینکه در موج اول، مبحث زنان و مسائل جنسیتی بررسی نشده و این ضعف بزرگی است. یا در موج دوم، گویه‌هایی حذف و گویه‌های دیگر جایگزین آن شده که همین مسأله، امکان انجام کار تطبیقی را از بین می‌برد.


عظیمی پس از مروری کوتاه بر گویه‌های مرتبط با زنان در پیمایش ارزش‌ها و نگرش‌ها، تصریح کرد: مقایسه گویه‌ها در دو موج ۸۲ و ۹۴ نشان می‌دهد زنان ایرانی دچار یک زیست دوگانه هستند، یعنی از یک طرف پای آن‌ها در سنت و مواردی مثل همسرداری و خانه‎داری است و از طرف دیگر، به سمت مدرن شدن حرکت می‌کنند مثل کار کردن بیرون از منزل. او ادامه داد: این زیست دوگانه فشار زیادی برای زنان ایرانی ایجاد کرده است. درواقع نوعی ناسازه ارزشی وجود دارد که زنان ایرانی در آن گیر افتاده‌اند.

این جامعه‌شناس در اشاره به دیگر نتیجه استنباط‌شده از این پیمایش، خاطرنشان کرد: نتیجه‌ای که از بررسی این پیمایش در سال‌های ۸۲ و ۹۴ به دست می‌آید، رجعت پیدا کردن زنان ایرانی به خانواده سنتی و گرایش‌های نابرابری جنسیتی در سال ۹۴ نسبت به سال ۸۲ است.

در ادامه مریم نصراصفهانی، با مرور تاریخ فلسفه غرب و نوع نگاه به زنان در آثار اندیشمندان و فلاسفه غربی در قرون متفاوت، اذعان کرد: به‌طور کلی در اساطیر رویکرد منفی نسبت به زنان وجود دارد و مباحثی که درمورد فضایل اخلاقی در یونان باستان بوده، اختصاص به مردان داشته و بدون تعارف زنان رو حذف کرده‌اند.


نصراصفهانی پس از اشاره به دوران ورود مسیحیت، قرون وسطی و دوران مدرن به مسأله «بازتولید» نوع نگاه به زنان پرداخت و عنوان کرد: نگاه فراتر و فروتری نسبت به مردان و زنان همچنان طی دوره‌های نام‌برده شده بازتولید شده و تنها در ابتدای قرن ۲۰ است که پس از اتمام جنگ‌های جهانی و با دانشگاه رفتن زنان و تحصیل آن‌ها در رشته‌های جامعه‌شناسی، روان‌شناسی و سپس فلسفه، سوالاتی مطرح شد ازجمله اینکه فرق میان زنان و مردان در چیست؟ چرا باید حقوق زنان با حقوق مردان متفاوت باشد؟ و اینکه چرا زنان همیشه باید جزء طبقه فرومایه محسوب شوند؟ او ادامه داد: در ابتدای قرن ۲۰ خانمی با نام گیلمن در کتاب «زنستان» آرمانشهر زنانه را به تصویر کشید که بعد از آن بود که زنان به سمت فلسفه رفتند و به فلسفه اخلاق گرایش پیدا کردند. همین مسأله بود که باعث شد به مرور زمان، به ارزش‌های مراقبتی، فضاهای خصوصی و ... اهمیت داده شود.

این عضو هیأت‌علمی پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات‌فرهنگی جمله‌ای را به عنوان حسن ختام سخنان خود برگزید و گفت: همه فیلسوفان اخلاق زن، تنها خواهان دیده شدن یک ارزش هستند و آن اهمیت «دیده شدن» است.


 نیره توکلی به‌عنوان سومین سخنران این برنامه درمورد نوع برخورد کشورها با زنان صحبت کرد و آن‌ها را در سه دسته جای داد و ابراز کرد: کشورهای پدرسالارانه هم در فضای عمومی و هم در فضای خصوصی، به‌شدت زنان و دخترانشان را سرکوب می‌کنند مانند کشورهای حاشیه خلیج‌فارس. دسته دوم کشورهایی هستند که عضو کنوانسیون‌های بین‌المللی هستند و به سرمایه‌داری پیشرفته وابسته‌اند. در این کشورها تساهل و رواداری از بالا بیشتر است و لی در پایین و در فضای خصوصی بسیار سرکوبگر هستند مثل افغانستان. دسته سوم هم کشورهایی مثل ایران جای می‌گیرند که در آن تساهل و رواداری در سطح خصوصی بیشتر و برعکس در سطح عمومی کمتر است.

توکلی در مورد انعکاس زنان در رسانه‌ها عنوان کرد: رسانه‌های خارجی تلاش می‌کنند اندیشه‌های ایران را واپسگرایانه نشان دهند و از طرف دیگر هم، تصویری از زنان ایرانی با این همه مشارکت مدنی فعالی که دارند، در رسانه‌های داخلی بازتاب نمی‌یابد. رسانه ملی سعی می‌کند تصویر این بعد از زنان را منعکس نکند یا اگر تصویری منعکس می‌شود، تصویر منفی است. مثلاً قبلاً تصویر زنان تحصیلکرده به شکل منفی در رسانه بازتاب می‌شد که مسئولیت مادرانه‌اش را قبول نمی‌کند، بی‌عاطفه است و ... . درحال حاضر هم تصویر زنانی که فعال محیط‌زیستی هستند منفی نشان داده می‌شود. این وارونه جلوه دادن تصویر زنان است.

این پژوهشگر ارتباطات با اشاره به عدم انعکاس عرف خود در رسانه تأکید کرد: جایگاهی که یک زن در خانواده‌اش دارد و از انواع فعالیت‌های اجتماعی آن در خانواده حمایت ‌می‌شود، در رسانه منعکس نمی‌شود. او در این رابطه تأکید کرد: بهتر است که عرف خود را به‌رسمیت بشناسیم و در این مسیر، از شادی و نشاط و فضای آرامش برای زنان دفاع کنیم تا زنان ما دچار مصرف‌گرایی(فرهنگی) نشوند. وی افزود: تبعیض مثبت نمی‌‎خواهیم ولی مدام تبعیض منفی هم نشود.


گزارش: فریبا رضایی

اظهار نظر
امتیاز را وارد کنید
نام را وارد کنید
ایمیل را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید